300 ఏళ్ల రహస్యం! భీమవరం మావూళ్ళమ్మ అసలు కథ | Bhimavaram Mavullamma Temple Secrets

భీమవరం మావూళ్ళమ్మ తల్లి ఆలయ చరిత్ర, 1880లో ఇద్దరు భక్తులకు ఒకేసారి వచ్చిన కల, ఉగ్రరూపం నుంచి శాంత స్వరూపంగా మారిన విగ్రహం, జాతర వైభవం, ఆలయంలోని అద్భుత రహస్యాలు మరియు ఇప్పటికీ అంతుచిక్కని విశేషాల గురించి పూర్తి వివరాలు తెలుసుకోండి.

పశ్చిమ గోదావరి జిల్లా, భీమవరం. కోస్తా ఆంధ్రాకే పేరుగాంచిన భీమవరం పట్టణం నడిబొడ్డున, దశాబ్దాలు కాదు, ఏకంగా శతాబ్దాలుగా ప్రజల జీవితాలతో పెనవేసుకుపోయిన ఒక దివ్య శక్తి కొలువై ఉంది. ఆమే మావూళ్ళమ్మ, మనందరి అమ్మ. కానీ ఆమె కథ కేవలం ఒక దేవత కథ కాదు, అది ఈ నేల చరిత్ర, మన సంస్కృతి, తరతరాలుగా అంతుచిక్కని ఎన్నెన్నో రహస్యాల పుట్ట.

మావూళ్ళమ్మ మూడువందల ఏళ్ల చరిత్ర

భీమవరంలో వెలసిన ఈ మావూళ్ళమ్మ అమ్మవారి 300 ఏళ్ల చరిత్రలో, ఇప్పటికీ ఎవరికీ అంతుచిక్కని ఒక రహస్యం దాగివుంది. సుమారు 140 సంవత్సరాల క్రితం, ఇద్దరు సామాన్యులకు ఒకేసారి కలలో కనిపించి, తన రాకను అమ్మవారు ఎలా తెలియజేశారు? ఆ అద్భుతం వెనుక అసలు ఏం జరిగింది? అమ్మవారి ఆవిర్భావం నుంచి నేటి వరకు దాగి ఉన్న ఆసక్తికరమైన మలుపులేంటి? పదండి, ఈ రోజు ఈ బ్లాగ్ లో తెలుసుకుందాం.

 అమ్మవారి ఆవిర్భావం - ఒక అద్భుత దృశ్యం

ప్రతి కథకు ఒక ఆరంభం ఉంటుంది. కానీ మావూళ్ళమ్మ కథ ఒక ఆరంభం కాదు, అదొక అద్భుత ఆవిర్భావం. చరిత్ర పుటలు వెనక్కి తిప్పితే, మనకు రెండు కీలకమైన సంవత్సరాలు కనిపిస్తాయి. ఒకటి, పురాణాల ప్రకారం 1200వ సంవత్సరం. రెండవది, ఆలయంలోని శిలాశాసనాల ప్రకారం 1880వ సంవత్సరం. ఈ రెండు కాలాల మధ్య ఉన్న ఖాళీనే, మొదటి రహస్యానికి దారి తీస్తుంది.

స్థానిక కథనం ప్రకారం, ప్రస్తుతం భీమవరంలో మోటుపల్లి వారి వీధిగా పిలిచే ప్రాంతంలో, ఒక వేప చెట్టు, రావి చెట్టు కలిసిన చోట అమ్మవారు స్వయంగా వెలిశారని నమ్మకం. వేప, రావి చెట్లకు మన హిందూ ధర్మంలో ఎంత ప్రాముఖ్యత ఉందో అందరికీ తెలిసిందే. అలాంటి పవిత్ర స్థలంలో అమ్మవారి విగ్రహం దొరకడం ఒక దైవ సంకేతంగా అక్కడి ప్రజలు భావించారు. మొదట్లో, మామిడి తోటల్లో వెలిశారు కాబట్టి అమ్మవారిని 'మామిళ్ళమ్మ' అని పిలుచుకునేవారట. కానీ కాలక్రమేణా, ఆ మామిళ్ళమ్మ అనే పేరు  భక్తుల నోళ్లలో నాని, ఆమే తమ ఊరిని కాపాడే తల్లి అనే బలమైన భావనతో 'మావూళ్ళమ్మ'గా, అంటే 'మా ఊరి అమ్మ' మావూళ్ళమ్మ అన్న పేరు  స్థిరపడిపోయింది. ఈ పేరు మార్పు కేవలం అక్షరాల్లో జరిగింది కాదు, అది ప్రజల గుండెల్లో అమ్మవారిపై పెరుగుతున్న భక్తికి, అనుబంధానికి నిలువుటద్దం.

స్వప్న వృత్తాంతం - దివ్యమైన ఆదేశం

అది 1880వ సంవత్సరం, వైశాఖ మాసం. భీమవరం ఇంకా ఒక చిన్న పల్లెటూరుగా ఉన్న రోజులు అవి. ఆ ఊరికి చెందిన మారెళ్ళ మంచిరాజు, గ్రంథి అప్పన్న అనే ఇద్దరు భక్తులకు ఒకే రాత్రి, ఒకేలా అమ్మవారు కలలో కనిపించారు. "నేను ఫలానా చోట వేప, రావి చెట్ల కింద వెలిశాను. నన్ను అక్కడి నుండి తీసుకువచ్చి, ఐదు దీపాలు వెలిగే చోట ప్రతిష్టించి, గుడి కట్టించండి" అని సాక్షాత్తూ అమ్మవారే ఆదేశించినట్లు వారు చెబుతారు.

ఒక్కసారి ఆలోచించండి! ఇద్దరు వేర్వేరు మనుషులకు, ఒకే రాత్రి, ఒకేలాంటి కల రావడం ఎంత అద్భుతం? ఇది యాదృచ్ఛికమా లేక ఆ జగన్మాత సంకల్పమా? అంటే ఖచ్చితంగా ఆ తల్లి సంకల్పమే అంటారు. మరుసటి రోజు ఉదయం, ఆ ఇద్దరు భక్తులు తాము చూసిన కలను ఒకరికొకరు చెప్పుకుని నివ్వెరపోయారు. అమ్మవారు చెప్పిన ఆనవాళ్ల ప్రకారం వెళ్లి చూడగా, ఆ వేప, రావి చెట్ల కలయిక దగ్గర అమ్మవారి విగ్రహం వారికి కనిపించింది. వారి ఆశ్చర్యానికి, ఆనందానికి అంతులేకుండా పోయింది. ఆ క్షణం నుండి, వారి జీవితాలు, భీమవరం చరిత్ర కూడా శాశ్వతంగా మారిపోయాయి. అమ్మవారి ఆదేశం ప్రకారం, వారు మొదట ఒక చిన్న పాక వేసి, అందులో అమ్మవారిని ప్రతిష్టించి పూజలు మొదలుపెట్టారు. ఆ చిన్న పాక, ఈ రోజు మనం చూస్తున్న ఈ మహా దేవాలయానికి పునాది.

ఉగ్రరూపం నుండి శాంత స్వరూపిణిగా

మావూళ్ళమ్మ విగ్రహం వెనుక రహస్యం

మావూళ్ళమ్మ చరిత్రలో అత్యంత ఆసక్తికరమైన, చాలా మందికి తెలియని రహస్యం ఒకటుంది. అదే  ఆమె విగ్రహం రూపాంతరం చెందడమే. మొదట్లో అమ్మవారి విగ్రహం చాలా భయంకరమైన ఉగ్ర రూపంలో ఉండేదని పాత తరం వారు చెబుతుంటారు. ఆ రూపాన్ని నేరుగా చూసేందుకే భక్తులు భయపడేవారట. అమ్మవారి ఆ ఉగ్రరూపానికి ప్రకృతి కూడా చలించిపోయిందేమో అనిపిస్తుంది జరిగిన కొన్ని సంఘటనలు చూస్తే..

1910వ సంవత్సరంలో భీమవరాన్ని ఒక పెను వరద ముంచెత్తింది. ఆ వరద ఉధృతికి అప్పటి మట్టి విగ్రహం చాలా వరకు దెబ్బతిన్నది. అమ్మవారి ఉగ్ర రూపాన్ని శాంతింపజేయమని ప్రకృతి ఇచ్చిన సూచనగా భక్తులు దీనిని భావించారు. ఆ తర్వాత పదేళ్లకు, అంటే 1920లో, దగ్గర్లోని కాళ్ళ గ్రామానికి చెందిన తాతవోలు నాగభూషణాచార్యులు అనే శిల్పి అమ్మవారి విగ్రహాన్ని మళ్లీ తయారుచేశారు. కానీ, ఆ విగ్రహం కూడా ఇంకా ఉగ్రంగానే ఉండటంతో, భక్తుల కోరిక మేరకు, గ్రంథి అప్పారావు అనే మరో శిల్పి ఆ విగ్రహానికి మార్పులు చేసి, ప్రస్తుతం మనం చూస్తున్న ప్రశాంతవదన, కరుణామయి అయిన శాంత స్వరూపిణిగా తీర్చిదిద్దారు. అసలు ఉగ్రరూపిణిగా ఉన్న తల్లి, తన బిడ్డలైన భక్తుల కోసం శాంతమూర్తిగా ఎందుకు మారింది? బహుశా, తనను చూసి భయపడటం కాదు, ప్రేమతో కొలవాలని, తన ఆశీస్సులు మనసారా అందుకోవాలని ఆ అమ్మవారే ఈ మార్పును కోరుకున్నారేమో! అందుకే భక్తులు భయపడే ఉగ్రరూపం నుంచి పరమ శాంత స్వరూపానికి మారిపోయింది.

జాతర వైభవం మరియు ప్రత్యేకతలు

మావూళ్ళమ్మ కేవలం గుడికి పరిమితమైన ఒక దేవత మాత్రమె కాదు, ఆమె భీమవరం ప్రజల జీవితంలో ఒక భాగం. అందుకే ఇక్కడ జాతరలు, ఉత్సవాలు ఏడాది పొడవునా అంగరంగ వైభవంగా జరుగుతాయి. ప్రతి ఏటా రెండుసార్లు అమ్మవారికి భారీ ఉత్సవాలు నిర్వహిస్తారు. ఒకటి, సంక్రాంతి పండుగ మరుసటి రోజు నుండి మొదలై దాదాపు 40 రోజుల పాటు జరిగే వార్షిక జాతర. రెండవది, జ్యేష్ఠ మాసంలో నెల రోజుల పాటు జరిగే ఉత్సవాలు.

ఈ జ్యేష్ఠ మాసంలో అమ్మవారు స్వయంగా భీమవరంలో తిరుగుతారని, అందుకే ఈ నెలలో మొక్కులు చెల్లించుకోవడం ఎంతో మంచిదని భక్తుల ప్రగాఢ విశ్వాసం. కేవలం ఆంధ్ర, తెలంగాణ నుండే కాదు, తమిళనాడు, కర్ణాటక, ఒడిస్సా వంటి పక్క రాష్ట్రాల నుండి కూడా లక్షలాది మంది భక్తులు అమ్మవారి దర్శనానికి తరలివస్తారు. ఇక దసరా శరన్నవరాత్రుల్లో అయితే, తొమ్మిది రోజుల పాటు అమ్మవారిని రోజుకో అలంకారంలో చూడటం కన్నుల పండుగే. ఆషాఢ శుద్ధ పౌర్ణమి నాడు అమ్మవారికి చేసే శాకంబరీ దేవి అలంకారం ఇక్కడి మరో ప్రత్యేకత. ఉత్సవాల సమయంలో అమ్మవారిని బంగారు చీరతో అలంకరిస్తారు. ప్రస్తుతం అమ్మవారికి 24 కిలోల బంగారం, 274 కిలోల వెండి ఆభరణాలు ఉన్నాయని చెబుతారు. భవిష్యత్తులో సుమారు 65 కిలోల బంగారంతో చీర, ఆభరణాలు చేయించేందుకు కూడా ఏర్పాట్లు జరుగుతున్నాయట.

ఆలయ నిర్మాణంలో అద్భుతాలు

మావూళ్ళమ్మ ఆలయంలో ఒకటి కాదు, రెండు కాదు అడుగడుగునా ఎన్నో ఆశ్చర్యాలు, అద్భుతాలు కనబడతాయి. ఆలయంలో అడుగుపెట్టగానే మనకు ఒక తెలియని ప్రశాంతత కలుగుతుంది. ఇక్కడి వాతావరణం కేవలం ఆధ్యాత్మికంగానే కాదు, సర్వమత సమభావానికి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది. గర్భగుడికి రెండు వైపులా గౌతమ బుద్ధుని, రామకృష్ణ పరమహంస విగ్రహాలు ఉండటం చూస్తే ఆశ్చర్యం కలుగుతుంది. మన హిందూ ధర్మం ఎంత విశాలమైనదో, అన్ని మార్గాలనూ ఎలా గౌరవిస్తుందో చెప్పడానికి ఇంతకంటే గొప్ప ఉదాహరణ ఇంకేముంటుంది?

మొదట్లో రజక కులానికి చెందిన వారే అమ్మవారికి అర్చకులుగా ఉండేవారట. అందుకే ఇప్పటికీ రజక సంఘం ఆధ్వర్యంలో ఒకసారి, పండ్లు-పూల వర్తక సంఘం వారి ఆధ్వర్యంలో మరోసారి ఉత్సవాలు జరపడం ఇక్కడి ఆనవాయితీగా వస్తోంది. సమాజంలోని అన్ని వర్గాల ప్రజలు అమ్మవారి సేవలో ఎలా భాగమయ్యారో చెప్పడానికి ఇదే నిదర్శనం. అంతేకాదు, ఈ ఆలయ ఉత్సవాల్లో అంతరించిపోతున్న ఎన్నో జానపద కళారూపాలను ప్రోత్సహిస్తారు. హరికథలు, బుర్రకథలు, నాటకాలు వంటివి ప్రదర్శించడానికి కళాకారులను ఆహ్వానించి, వారికి పారితోషికం ఇచ్చి సత్కరిస్తారు. దీనివల్ల, అమ్మవారి జాతర కేవలం ఒక ఆధ్యాత్మిక వేడుకగా కాకుండా, ఒక సాంస్కృతిక మహోత్సవంగా కూడా నిలిచిపోయింది.

ముగింపు (Conclusion)

1880లో ఇద్దరు భక్తుల కలతో మొదలైన మావూళ్ళమ్మ ప్రస్థానం, ఒక చిన్న పాక నుండి నేడు కోట్లాది రూపాయల ఆదాయంతో, లక్షలాది మంది భక్తుల కొంగుబంగారమై వెలుగొందుతోంది. కాలక్రమంలో ఆమె రూపం మారినా, ఆమె శక్తి, భక్తులపై ఆమె చూపించే కరుణ మాత్రం రెట్టింపయ్యాయి. మామిళ్ళమ్మగా మొదలై, మావూళ్ళమ్మగా స్థిరపడి, విజయవాడ కనకదుర్గమ్మతో సమానమైన శక్తి స్వరూపిణిగా పూజలందుకుంటున్న ఈ చల్లని తల్లి కథ, తరతరాలకు స్ఫూర్తినిచ్చే ఒక అద్భుత గాథ.

అయితే, ఇక్కడ చెప్పుకోవలసిన మరో రహస్యం ఉంది.  పురాణాలు చెప్పిన 1200వ సంవత్సరానికి, ఆలయ శాసనాలు చెబుతున్న 1880కి మధ్య ఉన్న ఆ ఆరు వందల ఏళ్లలో అమ్మవారి ఉనికి ఎలా ఉండేది? ఆ కాలపు చరిత్ర ఎందుకు నమోదు కాలేదు? ఇది ఇప్పటికీ ఎవరూ ఛేదించలేని మరో రహస్యం. భీమవరం మావూళ్ళమ్మ చరిత్ర ఒక మహాసముద్రం లాంటిది. మనం ఈరోజు తెలుసుకున్నది అందులో ఒక చిన్న నీటిబొట్టు మాత్రమే. ఆమె మహిమలు అనంతం, ఆమె రహస్యాలు అపారం. ఆ తల్లి చల్లని దీవెనలు మనందరిపైనా ఎల్లప్పుడూ ఉండాలని మనస్ఫూర్తిగా కోరుకుంటూ, మరో ఆసక్తికరమైన కథతో మళ్ళీ కలుద్దాం. నమస్కారం.

తరచు అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)

భీమవరం మావూళ్ళమ్మ తల్లి

1. మావూళ్ళమ్మ తల్లి ఎవరు?

మావూళ్ళమ్మ తల్లి భీమవరం పట్టణానికి గ్రామదేవతగా పూజలందుకుంటున్న శక్తి స్వరూపిణి. "మా ఊరి అమ్మ" అనే భావనతో మావూళ్ళమ్మ అనే పేరు స్థిరపడింది.

2. మావూళ్ళమ్మ ఆలయం ఎక్కడ ఉంది?

మావూళ్ళమ్మ ఆలయం ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని పశ్చిమ గోదావరి జిల్లాలోని భీమవరం పట్టణం మధ్యలో ఉంది.

3. మావూళ్ళమ్మ ఆలయానికి ఎంత చరిత్ర ఉంది?

స్థానిక పురాణాల ప్రకారం ఆలయానికి 300 సంవత్సరాలకు పైగా చరిత్ర ఉంది. అయితే ఆలయ శాసనాల ప్రకారం 1880 ప్రాంతంలో ఆలయ అభివృద్ధి జరిగినట్లు తెలుస్తోంది.

4. మావూళ్ళమ్మ అనే పేరు ఎలా వచ్చింది?

మొదట అమ్మవారిని "మామిళ్ళమ్మ" అని పిలిచేవారు. కాలక్రమేణా భక్తులు ఆమెను తమ ఊరిని కాపాడే తల్లిగా భావించి "మావూళ్ళమ్మ" అని పిలవడం ప్రారంభించారు.

5. ఇద్దరు భక్తులకు ఒకేసారి కలలో కనిపించిన కథ ఏమిటి?

1880 ప్రాంతంలో మారెళ్ళ మంచిరాజు, గ్రంథి అప్పన్న అనే ఇద్దరు భక్తులకు ఒకే రాత్రి అమ్మవారు కలలో కనిపించి తన విగ్రహం ఉన్న ప్రదేశాన్ని తెలియజేసినట్లు స్థానిక కథనం చెబుతోంది.

6. మావూళ్ళమ్మ విగ్రహం మొదట ఉగ్రరూపంలో ఉండేదా?

అవును. పాత తరాల కథనాల ప్రకారం అమ్మవారి విగ్రహం మొదట ఉగ్రరూపంలో ఉండేదని చెబుతారు. తరువాత భక్తుల కోరిక మేరకు శాంత స్వరూపిణిగా తీర్చిదిద్దారు.

7. 1910 వరదకు మావూళ్ళమ్మ ఆలయంతో సంబంధం ఏమిటి?

1910లో భీమవరం ప్రాంతంలో వచ్చిన భారీ వరద వల్ల అప్పటి మట్టి విగ్రహం దెబ్బతిన్నట్లు స్థానిక చరిత్ర పేర్కొంటుంది.

8. మావూళ్ళమ్మ జాతర ఎప్పుడు జరుగుతుంది?

ప్రతి సంవత్సరం సంక్రాంతి అనంతరం జరిగే వార్షిక జాతరతో పాటు జ్యేష్ఠ మాసంలో ప్రత్యేక ఉత్సవాలు నిర్వహిస్తారు.

9. మావూళ్ళమ్మ జాతరకు ఏ రాష్ట్రాల నుంచి భక్తులు వస్తారు?

ఆంధ్రప్రదేశ్, తెలంగాణతో పాటు తమిళనాడు, కర్ణాటక, ఒడిశా రాష్ట్రాల నుంచి కూడా లక్షలాది మంది భక్తులు వస్తారు.

10. మావూళ్ళమ్మ ఆలయంలో ప్రత్యేక అలంకారాలు ఏమిటి?

దసరా శరన్నవరాత్రుల్లో తొమ్మిది రోజుల పాటు వివిధ అలంకారాలు నిర్వహిస్తారు. ఆషాఢ పౌర్ణమి సందర్భంగా శాకంబరీ దేవి అలంకారం ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తుంది.

11. మావూళ్ళమ్మ ఆలయంలో ఉన్న ప్రత్యేకత ఏమిటి?

గర్భగుడికి సమీపంలో గౌతమ బుద్ధుడు, రామకృష్ణ పరమహంస విగ్రహాలు ఉండటం ఆలయ ప్రత్యేకతల్లో ఒకటి.

12. మావూళ్ళమ్మ ఆలయంలో ఏ జానపద కళలను ప్రోత్సహిస్తారు?

హరికథ, బుర్రకథ, నాటకాలు వంటి సంప్రదాయ జానపద కళారూపాలను ఆలయ ఉత్సవాల్లో ప్రోత్సహిస్తారు.

13. మావూళ్ళమ్మ ఆలయంలో ఇప్పటికీ ఛేదించని రహస్యం ఏమిటి?

పురాణాలు పేర్కొన్న కాలానికి మరియు ఆలయ శాసనాల్లో ఉన్న 1880 సంవత్సరానికి మధ్య ఉన్న అనేక శతాబ్దాల చరిత్రపై స్పష్టమైన ఆధారాలు లేకపోవడం ఇప్పటికీ ఒక రహస్యంగానే మిగిలిపోయింది.

14. మావూళ్ళమ్మను ఎందుకు శక్తి స్వరూపిణిగా భావిస్తారు?

భక్తుల కోరికలు తీర్చే గ్రామదేవతగా, భీమవరం ప్రాంతాన్ని కాపాడే తల్లిగా ప్రజలు విశ్వసించడం వల్ల ఆమెను శక్తి స్వరూపిణిగా కొలుస్తారు.

15. మావూళ్ళమ్మ దర్శనం వల్ల కలిగే ఫలితాలు ఏమిటి?

భక్తుల విశ్వాసం ప్రకారం అమ్మవారి దర్శనం వల్ల కుటుంబ శ్రేయస్సు, ఆరోగ్యం, ఐశ్వర్యం మరియు మనశ్శాంతి కలుగుతాయని నమ్ముతారు.