ఉనకోటి రహస్యం: కోటి దేవతలు నిద్రించిన పర్వతం | Unakoti: The Mysterious One-Less-Than-a-Crore Carvings

భారత ఉపఖండంలో ఎన్నో ఆశ్చర్యకరమైన ప్రదేశాలు ఉన్నాయి. వాటిలో అత్యంత రహస్యమయమైనది త్రిపుర రాష్ట్రంలోని ఉనకోటి (Unakoti). ఇది ఒక కళాక్షేత్రం, శైవమతానికి అద్భుతమైన శిల్పకావ్యం, ఇంకా అనేక ప్రశ్నలకు సమాధానం లేని ఒక మర్మస్థలం. అడవి మధ్యలో, పర్వతాల గర్భంలో చెక్కబడి ఉన్న, లెక్కకు మిక్కిలిగా ఉన్న ఈ విగ్రహాలు ఎవరువి? ఎందుకు నిర్మించబడ్డాయి? ఎందుకు కోటికోటికి ఒకటి తక్కువగా ఉన్నాయి?

ఈ ప్రశ్నలు ఈ ప్రాంతాన్ని మరింత వైభవంగా, మరింత రహస్యంగా నిలుస్తాయి.

ఉనకోటి అంటే?

“ఉన + కోటి” అంటే కోటి కంటే ఒకటి తక్కువ.

స్థానిక కథనం ప్రకారం, ఇక్కడ శివుడితో కలిపి మొత్తం కోటి విగ్రహాలు ఉండేవి, కానీ ఇప్పుడు మిగిలింది చాలా కొద్దే. అందుకే ఈ ప్రాంతాన్ని ఉనకోటి అని పిలుస్తారు.

భారతదేశంలో ఎన్నో పవిత్ర క్షేత్రాలు ఉన్నాయి. కానీ ఒక కోటి దేవతల కథను చెప్పే స్థలం ఒక్కటే… అదే త్రిపురలోని ఉనకోటి క్షేత్రం.

ఇక్కడ ప్రతి రాయి ఒక దేవత… ప్రతి చరియ ఒక పురాణం.”

ఈస్ట్ ఎల్లోరా

త్రిపుర రాష్ట్రం ఉత్తర భాగంలో, పచ్చని అడవుల నడుమ ఉన్న ఈ ప్రాంతం, భారతదేశపు గొప్ప రాక్-కట్ ఆర్ట్ నిలయం. ఇందుకే దీనిని “ఈస్ట్ ఎలొరా” అని కూడా పిలుస్తారు.

ఇక్కడ పర్వతాలపై చెక్కబడిన శిల్పాలు వేల సంవత్సరాల నాటి కళా అద్భుతాలు.

పేరు వెనక కథ

ఉనకోటి అనే పేరుకు ఒక పురాణ గాథ ఉంది. ఒకసారి శివుడు కోటి దేవతలను ఇక్కడికి తీసుకొచ్చాడు. అందరూ తెల్లవారుజామున లేవాలని ఆయన ఆజ్ఞాపించాడు. కానీ ఉదయానికి ఒక్క శివుడే లేచాడు. మిగతా దేవతలంతా నిద్రలోనే ఉన్నారు. కోపంతో శివుడు వారిని ఇక్కడే శిలలుగా మార్చేశాడట. అప్పటి నుండి ఈ ప్రాంతాన్ని“ఉనకోటి” పిలుస్తున్నారు.

త్రిపుర రాష్ట్రం ఉత్తర భాగంలో ఉన్న ఉనకోటి (Unakoti), సహజ సౌందర్యం మరియు శిల్పకళా వైభవం కలిసిన అరుదైన పవిత్ర క్షేత్రం. పచ్చటి అడవుల మధ్య రాళ్లను చెక్కి తయారు చేసిన మహాకాయ దేవతా విగ్రహాలు, పురాణాలతో నిండిన ఈ స్థలాన్ని “భారతీయ ఏలొరా ఆఫ్ ది ఈస్ట్” అని కూడా పిలుస్తారు.

ఉనకోటి చరిత్ర – రహస్యమేనా?

ఈ పవిత్ర క్షేత్రంలోని శిల్పాలు 7వ నుండి 13వ శతాబ్దాల మధ్యలో చెక్కబడినవని కళా నిపుణులు భావిస్తున్నారు. ఇవి రెండు విధాలుగా ఉంటాయి:

అత్యంత ఆశ్చర్యకరమైనది ఏమిటంటే — ఈ భారీ విగ్రహాల తయారీలో ఎలాంటి శాసనాలు, లేఖనాలు లేవు. అందుకే ఉనకోటి యొక్క అసలు చరిత్ర, శిల్పులను ఎవరు చెక్కారు అన్నది ఇప్పటికీ అధ్యయన అంశంగానే ఉంది. 

ఉనకోటి అంటే?

“ఒక కోటి లో ఒకటి తక్కువ” అన్న అర్థమున్న బెంగాలీ పదం నుంచే ‘ఉనకోటి’ అనే పేరు వచ్చింది. అంటే శివుడు తనతో పాటు ఒక కోటి దేవతలను ఇక్కడ తీసుకువచ్చాడన్న పురాణం ఉంది.

కానీ ఉదయం లేచే సమయానికి దేవతల్లో ఒకరు మాత్రమే లేచారు, మిగతా అందరూ నిద్రలోనే ఉన్నారు. కోపావేశంతో శివుడు వారిని శిలలుగా మార్చాడని నమ్మకం. అందుకే ఈ ప్రాంతాన్ని కోటికి ఒకటి తగ్గిన దేవతల క్షేత్రం అంటారు

ఇక్కడున్న ప్రధాన శిల్పాలు

1. ఉనకోటి మహాశివమూర్తి (Unakotishwar Kal Bhairava)

ఇది ఉనకోటి క్షేత్రానికి సింహద్వారం.

2. గణపతి శిల్పాలు

3. ఇతర శిల్పాలు

ఇవి ప్రతి ఒక్కటి 1000 ఏళ్ల నాటి వైభవాన్ని ఇంకా నిలుపుకొని ఉంటాయి.

ఉనకోటి – పురాణ కధ

ఒక కథ ప్రకారం…ఒక శిల్పి శివుడిని ప్రభావితం చేయాలని ప్రయత్నించాడు. శివుడు అతనితో “నువ్వు ఒక రాత్రిలో కోటి దేవతల విగ్రహాలు చెక్కితే నిన్ను స్వర్గానికి తీసుకెళ్తాను”అని అన్నాడట. శిల్పి రాత్రంతా చెక్కినా, అతడు తయారు చేసిన విగ్రహాలు కోటి కన్నా ఒకటి తక్కువగా మాత్రమే పూర్తి చేశాడు. అందుకే ఈ స్థలానికి “ఉనకోటి” అని పేరు వచ్చింది.

ప్రకృతి – కళ – ఆధ్యాత్మికతల మేళవింపు

ఉనకోటి చుట్టూ ఉన్న సహజ అడవులు, జలపాతాలు, రాతిచరియలు కలిపి ఈ స్థలాన్ని మరింత పవిత్రంగా మార్చాయి.

ముఖ్యంగా వర్షాకాలంలో ఇక్కడి నీటి ప్రవాహాలు, శిల్పాలపై జాలువారే నీరు చూడటానికి అద్భుతం.

పండుగలు & ఉత్సవాలు

అషాఢీ మేళా

జూన్–జులై నెలల్లో జరిగే ఈ పెద్ద జాతరకు వేలాది భక్తులు వస్తారు.

శివారాధన, సాంప్రదాయ నృత్యాలు, కళా ప్రదర్శనలు ప్రత్యేక ఆకర్షణ.

మహాశివరాత్రి

శివుడి మహామూర్తి ముందు ప్రత్యేక పూజలు, రాత్రంతా జరిగే దీపారాధనలు ఎంతో వైభవంగా ఉంటాయి.

ఎలా వెళ్లాలి?

ఎందుకు చూడాలి?

ఉనకోటి కేవలం పుణ్యక్షేత్రమేగాక,

భారతీయ శిల్పకళా వైభవానికి నిలువెత్తు ఉదాహరణ.

ఇవన్నీ కలిపి ఈ స్థలాన్ని పర్యాటకులకైనా, భక్తులకైనా, చరిత్ర ప్రేమికులకైనా తప్పక చూడాల్సిన పవిత్ర స్థలంగా మారుస్తాయి.

ఇవి కూడా చదవండి