Vijaya Lakshmi
Published on Jun 30 2026
Vijaya Mavuru
మహానటి, కలకంఠీ లాంటి నవలలు, సర్పయాగం, తిరుమల వైభవం, జై జగన్నాథ లాంటి పౌరాణిక లాంటి వ్యాసాలు. ఆంధ్రజ్యోతి, నవ్య, వనిత, వనితాజ్యోతి, చిత్ర, కోకిల లాంటి Magazine లలోను, అల్ ఇండియా రేడియో లోను Publish అయ్యాయి. Broad coast అయ్యాయి. నా వృత్తి, ప్రవృత్తి రెండూ కూడా రచనలు, Dubbing...
Want to know more about me and my work?భారతదేశం.. ఆధ్యాత్మికతకు పుట్టినిల్లు. ఇక్కడి దేవాలయాలు కేవలం భక్తులు కొలిచే పూజా కేంద్రాలు మాత్రమే కాదు. వాటి వెనుక ఎన్నో శతాబ్దాల చరిత్ర, శాస్త్రీయ కోణాలు, ఆధునిక విజ్ఞానానికి సైతం అందని ఎన్నో రహస్యాలు దాగి ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా మన దేశంలో కొన్ని ఆలయాలు ఉన్నాయి.. అవి సాధారణ భక్తి మార్గానికి భిన్నంగా, విశ్వంలోని గుప్త శక్తులను ఆరాధించే "తాంత్రిక, శక్తి క్షేత్రాలు"గా ప్రసిద్ధి చెందాయి!
తాంత్రికత అంటే కేవలం మంత్రాలు కాదు, ఇది ఒక జీవన విధానం. ప్రకృతిలో ఉన్న శక్తులను అర్థం చేసుకునే పద్ధతి. ప్రాచీన భారతదేశంలో దీనిని 'విజ్ఞాన శాస్త్రం'గా చూశారు.
ఆ రహస్యాల లోతుల్లోకి వెళ్లేముందు.. అసలు భక్తి మార్గానికి, తాంత్రిక మార్గానికి ఉన్న వ్యత్యాసం ఏంటో మనం తెలుసుకోవాలి. చాలా మంది 'తాంత్రికత' అనగానే ఏదో చేతబడి, లేదా క్షుద్రవిద్యలు అనుకుంటారు. కానీ అది ముమ్మాటికీ తప్పు.
ఇది పూర్తిగా శరణాగతి ప్రాధాన్యమైనది. భగవంతుడిని ఒక తండ్రిగానో, తల్లిగానో, స్నేహితుడిగానో భావించి, ప్రేమతో, నామస్మరణతో, పూజలతో ప్రసన్నం చేసుకోవడం భక్తి మార్గం. ఇక్కడ సాత్వికత ఎక్కువ.
ఈ తాంత్రిక సాధనలకు భారతదేశంలో కొన్ని నిర్దిష్టమైన, అత్యంత శక్తివంతమైన క్షేత్రాలు ఉన్నాయి. అవేంటో ఇప్పుడు చూద్దాం. అస్సాంలోని కామాఖ్య దేవి ఆలయం నుంచి మధ్యప్రదేశ్ లోని ఖజురహో దేవాలయాల వరకు ఎన్నో రహస్య, తంత్ర సాధనాలకు నిలయమైన ఆలయాలు. ఇవన్నీ కేవలం భక్తి కేంద్రాలేనా? ఇక్కడి ఆచారాల వెనుక ఉన్న సైన్స్ ఏంటి? "అందరూ వీటిని మూఢనమ్మకాలు అంటారు, కానీ సైన్స్ ఏం చెబుతుందో తెలుసా... చూద్దాం.
ముందుగా అస్సాం లోని కామాఖ్య ఆలయం. తాంత్రిక విద్యలకు ప్రపంచంలోనే అత్యంత ముఖ్యమైన, మొదటి కేంద్రం అస్సాంలోని కామాఖ్య దేవి ఆలయంగా చెప్తారు. ఇది సతీదేవి యోని భాగం పడిన మహా శక్తి పీఠం.
ఈ ఆలయ గర్భగుడిలో ఎలాంటి విగ్రహం ఉండదు. ఒక సహజమైన గుహలో, భూగర్భ జలాల ఊట మధ్య యోని రూపంలో ఉన్న ఒక శిల మాత్రమే ఉంటుంది. దీనిని స్త్రీత్వానికి, విశ్వ సృష్టికి మూలంగా తాంత్రికులు భావిస్తారు.
కామాఖ్య దేవి ఆలయం కేవలం ఒక ఆలయం కాదు, సృష్టికి మూల కేంద్రం. ఇక్కడ యోని రూపంలో ఉన్న శిల వెనుక ఉన్న తాత్వికత ఏమిటి? ఋతుక్రమ ప్రక్రియకు, విశ్వ సృష్టికి సంబంధం ఏంటి?
· "అయితే, ఇక్కడే ఒక పెద్ద ప్రశ్న వస్తుంది. నిజంగానే నది నీరు ఎర్రగా మారుతుందా? దీని వెనుక ఉన్న సైన్స్ ఏంటి?
· భూగర్భ శాస్త్రవేత్తల పరిశోధనల ప్రకారం.. కామాఖ్య ఆలయం ఉన్న నీలాచల్ కొండల్లో 'హేమటైట్' మరియు 'ఐరన్ ఆక్సైడ్' వంటి ఖనిజాలు విరివిగా ఉన్నాయి. జూన్ నెలలో కురిసే భారీ వర్షాల వల్ల, భూగర్భ జలాలు ఈ రాతి పొరల గుండా ప్రవహిస్తూ, ఆ ఎరుపు రంగు ఖనిజాలను తమతో పాటు మోసుకొస్తాయి. దీనివల్లే ఆలయ ఊట నీరు, అటుపై బ్రహ్మపుత్ర నది నీరు ఎర్రగా మారుతుందని సైన్స్ చెబుతోంది.
· కానీ ఇక్కడే ఒక మిస్టీరియస్ అంశం ఉంది! ఈ భౌగోళిక మార్పు సరిగ్గా ప్రతి ఏటా జూన్ నెలలో, ఆ మూడు రోజులు (అంబుబాచి మేళా) మాత్రమే అంత స్పష్టంగా ఎలా జరుగుతోంది అనేది ఇప్పటికీ ప్రకృతి ప్రసాదించిన ఒక పెద్ద రహస్యమే! సైన్స్ చెప్పేది ఖనిజాల ప్రభావం అయితే.. తాంత్రికులు చెప్పేది అది ప్రకృతి సృష్టి ప్రక్రియ అని!"
ఇప్పుడు మనం మాట్లాడుకోబోయే మరో తాంత్రిక క్షేత్రం.. మధ్యప్రదేశ్లోని ఖజురహో ఆలయాలు. చాలా మంది ఖజురహో శిల్పాలను కేవలం శృంగార లేదా కామసూత్ర చిత్రాలుగా మాత్రమే చూస్తారు. కానీ దాని వెనుక ఉన్న తాంత్రిక రహస్యం చాలా మందికి తెలియదు.
ఇక ఒడిశాలోని 'తారా తారణి' ఆలయం కూడా ప్రాచీన నౌకా తాంత్రిక సాధనలకు మరియు బౌద్ధ తాంత్రికతకు ప్రధాన కేంద్రంగా ఉండేదని చెబుతారు. అలాగే పశ్చిమ బెంగాల్లోని 'కాళీఘాట్ కాళీమాత ఆలయం' అమ్మవారిని ఉగ్రరూపంలో, కాలానికి అధిదేవతగా ఆరాధించే క్షేత్రం. ఇక్కడ దశా మహావిద్యల (అమ్మవారి పది తాంత్రిక రూపాలు - కాళి, తార, త్రిపుర సుందరి, భువనేశ్వరి, భైరవి, చిన్నమస్తా, ధూమావతి, బగళాముఖి, మాతంగి, కమలాత్మిక) సాధనలు జరుగుతాయి. ఈ పది రూపాలు విశ్వంలోని పది విభిన్న శక్తులను, మానసిక స్థితులను సూచిస్తాయి
అసలు ఈ తాంత్రిక ఆలయాల నిర్మాణం వెనుక ఉన్న గొప్ప శిల్పకళా రహస్యం ఏంటో తెలుసా? ఈ ఆలయాలు సాధారణ కట్టడాలు కావు, ఇవి నడుస్తున్న 'యంత్రాలు'.
1. శ్రీచక్రం మరియు త్రికోణాలు: తాంత్రిక ఆలయాల గర్భగుడి లేదా పైకప్పులను గమనిస్తే.. (స్త్రీ శక్తి లేదా శక్తికి చిహ్నమయిన తలకిందులుగా ఉన్న త్రికోణాలు (పురుష శక్తి లేదా శివుడికి చిహ్నం) పైకి ఉన్న త్రికోణాలు కలిసి ఉంటాయి. వీటి కలయికే విశ్వశక్తి కేంద్రం అని చెబుతారు.
2. మండలాలు, ఎనర్జీ గ్రిడ్స్: ఆలయాల పునాదులు నిర్దిష్టమైన రేఖాగణిత (Geometry) కొలతలతో నిర్మిస్తారు. దీనివల్ల విశ్వంలో ప్రసరించే పాజిటివ్ ఎనర్జీ లేదా కాస్మిక్ కిరణాలు ఆలయ గర్భగుడిలో కేంద్రీకృతమవుతాయి.
3. భయానక శిల్పాలు: ఆలయాల ద్వారాల వద్ద భైరవుడు, వరాహి, లేదా ఉగ్ర రూప శిల్పాలు ఉంటాయి. ఇవి కేవలం భయపెట్టడానికి కాదు.. మనిషి తనలోని భయాన్ని, అహాన్ని వదిలేస్తేనే లోపల ఉన్న పరమ సత్యాన్ని (శక్తిని) దర్శించగలడనే తాంత్రిక సత్యానికి ఇవి ప్రతీకలు.
మన పూర్వీకులు భక్తితో పాటు తాంత్రిక విజ్ఞానాన్ని, ప్రకృతి శక్తులను ఎంతగా శోధించారో. ఈ ఆలయాలు కేవలం నమ్మకాల మీద మాత్రమే కాదు.. గూఢమైన సైన్స్, మానసిక విశ్లేషణ, విశ్వ రహస్యాల సమాహారంగా నిలిచాయి. వీటిని కేవలం మూఢనమ్మకాలుగా కొట్టిపారేయలేం, అలాగే పూర్తిగా సాధారణ కంటితో చూసి అర్థం చేసుకోలేం.