Vijaya Lakshmi
Published on Feb 14 2026
Vijaya Mavuru
మహానటి, కలకంఠీ లాంటి నవలలు, సర్పయాగం, తిరుమల వైభవం, జై జగన్నాథ లాంటి పౌరాణిక లాంటి వ్యాసాలు. ఆంధ్రజ్యోతి, నవ్య, వనిత, వనితాజ్యోతి, చిత్ర, కోకిల లాంటి Magazine లలోను, అల్ ఇండియా రేడియో లోను Publish అయ్యాయి. Broad coast అయ్యాయి. నా వృత్తి, ప్రవృత్తి రెండూ కూడా రచనలు, Dubbing...
Want to know more about me and my work?సాధారణంగా మనం పగలు పని చేస్తాం, రాత్రి నిద్రిస్తాం. కానీ, ఏడాదిలో వచ్చే ఒకే ఒక్క రాత్రి మాత్రం ‘నిద్రపోవద్దు.. మేల్కో!’ అని ప్రకృతి మనల్ని హెచ్చరిస్తుంది. అదే మహా శివరాత్రి. ఇది కేవలం ఒక మతపరమైన పండుగ మాత్రమే కాదు, దీని వెనుక అద్భుతమైన ఖగోళ శాస్త్రం, వెన్నుముక రహస్యం మరియు ఆధ్యాత్మిక పరిణామం దాగి ఉన్నాయి.
ఖగోళ శాస్త్రం ప్రకారం, మహా శివరాత్రి నాడు భూమి యొక్క ఉత్తరార్ధ గోళం (Northern Hemisphere) ఒక ప్రత్యేకమైన స్థితిలో ఉంటుంది. ఈ రోజున మనిషిలోని శక్తి (Energy) సహజంగానే వెన్నుముక ద్వారా పైకి ప్రవహించడానికి ప్రకృతి సహకరిస్తుంది.
మహా శివరాత్రి వెనుక అనేక పురాణ కథలు ప్రాచుర్యంలో ఉన్నాయి:
శివరాత్రి అనగానే మనకు గుర్తుకు వచ్చేవి ఇవే. వీటి వెనుక లోతైన అర్థాలు ఉన్నాయి:
‘ఉప’ అంటే దగ్గరగా, ‘వాసం’ అంటే ఉండటం. అంటే దేవుడికి దగ్గరగా ఉండటం. కడుపు ఖాళీగా ఉంటే శరీరం తేలికగా ఉంటుంది, తద్వారా మనసు ఏకాగ్రతతో ధ్యానం చేయగలుగుతుంది.
కేవలం నిద్రపోకుండా టీవీలు చూడటం జాగరణ కాదు. మనసులోని అజ్ఞానాన్ని వదిలి, అంతర్లీనంగా ఉన్న చైతన్యాన్ని మేల్కొల్పడమే నిజమైన జాగరణ.
శివుడు ‘అభిషేక ప్రియుడు’. నీరు, పాలు, పెరుగు, తేనె.. ఇలా రకరకాల ద్రవ్యాలతో అభిషేకం చేస్తాం. ఇది మన మనసులోని మాలిన్యాలను కడిగేసుకోవడానికి ఒక సంకేతం.
యోగ శాస్త్రం ప్రకారం, మన శరీరంలో ఏడు చక్రాలు ఉంటాయి. వెన్నుముక చివర ఉండే ‘మూలాధారం’ నుండి తల పైన ఉండే ‘సహస్రారం’ వరకు శక్తి ప్రవహించాలి. మహా శివరాత్రి నాడు భూమ్యాకర్షణ శక్తి పెరగడం వల్ల, వెన్నుముక నిటారుగా ఉంచిన వారికి మేధస్సు, ఆరోగ్యం మెరుగుపడతాయని యోగులు చెబుతారు. అందుకే ఇది 'యోగీశ్వర' పండుగ.
శివుడు అంటే ఒక వ్యక్తి కాదు, ఆయన ఒక తత్త్వం. "శివం" అంటే మంగళకరమైనది అని అర్థం. అంతా శూన్యం నుండి పుట్టి, తిరిగి ఆ శూన్యంలోనే కలిసిపోతుంది. ఆ శూన్యమే శివుడు. మనలో ఉండే నిశ్శబ్దమే శివుడు.
"శివమ్ కేవలం, శాంతం, అద్వైతం"
అంటే ఆయన ఒక్కడే, ప్రశాంతమైన వాడు, రెండవది లేనివాడు.
మహా శివరాత్రి కేవలం గుడికి వెళ్లి రావడం మాత్రమే కాదు. అది మనల్ని మనం పరీక్షించుకునే సమయం. కోపం, అసూయ, ద్వేషం అనే విషాలను గొంతులోనే ఆపేసి (నీలకంఠుడిలా), లోకానికి ప్రేమను పంచడమే శివరాత్రి సందేశం.
ఈ రాత్రి మీ వెన్నుముకను నిటారుగా ఉంచండి, మనసును ప్రశాంతంగా ఉంచుకోండి. ఆ అనంతమైన శక్తి మీలోకి ప్రవేశించడానికి సిద్ధంగా ఉండండి.
మహా శివరాత్రి అనేది శివుడికి అత్యంత ప్రీతికరమైన రోజు. పురాణాల ప్రకారం, ఈ రోజే శివపార్వతుల కళ్యాణం జరిగింది మరియు శివుడు 'లింగోద్భవం' (అనంతమైన అగ్నిస్తంభంలా ఆవిర్భవించడం) జరిగిన రోజు. ఆధ్యాత్మికంగా ఇది అజ్ఞానాన్ని వదిలి జ్ఞానాన్ని పొందే రాత్రి.
ఖగోళ శాస్త్రం ప్రకారం, శివరాత్రి నాడు భూమి యొక్క ఉత్తరార్ధ గోళంలో శక్తి ప్రవాహం సహజంగానే పైకి ఉంటుంది. ఈ సమయంలో వెన్నుముక నిటారుగా ఉంచి మేల్కొని ఉండటం (జాగరణ) వల్ల శారీరక, మానసిక మరియు ఆధ్యాత్మిక శక్తి పెరుగుతుంది.
సాధారణంగా శివరాత్రి నాడు రోజంతా ఉపవాసం ఉండి, మరుసటి రోజు ఉదయం పారణ చేస్తారు. పూర్తి ఉపవాసం ఉండలేని వారు పండ్లు, పాలు లేదా లఘు సాత్విక ఆహారాన్ని తీసుకోవచ్చు. ఉపవాసం వల్ల శరీరం తేలికపడి ధ్యానానికి అనుకూలిస్తుంది.
మార్కండేయుడు తన 16వ ఏట మృత్యువు సమీపించినప్పుడు శివలింగాన్ని ఆలింగనం చేసుకుని 'మహా మృత్యుంజయ మంత్రాన్ని' జపించాడు. యముడు పాశం విసిరినప్పుడు శివుడు ఆవిర్భవించి యముడిని ఎదిరించి మార్కండేయుడిని రక్షించి, చిరంజీవిగా మార్చాడు.
శివరాత్రి నాడు అత్యంత శక్తివంతమైన "ఓం నమః శివాయ" అనే పంచాక్షరి మంత్రాన్ని లేదా "మహా మృత్యుంజయ మంత్రాన్ని" జపించడం వల్ల విశేష ఫలితాలు లభిస్తాయి.
బిల్వ పత్రం (మారేడు దళం) మూడు ఆకులను కలిగి ఉంటుంది. ఇది త్రిగుణాలకు (సత్వ, రజ, తమో) మరియు ముక్కంటి (శివుని మూడు కన్నులు) కి ప్రతీక. బిల్వ పత్రాలతో పూజిస్తే శివుడు అత్యంత త్వరగా అనుగ్రహిస్తాడని భక్తుల నమ్మకం.
శివుడు 'అభిషేక ప్రియుడు'. పాలు, పెరుగు, తేనె, నెయ్యి మరియు నీటితో చేసే పంచామృత అభిషేకం మన ఆత్మను శుద్ధి చేసి, మనసులోని అశాంతిని తొలగిస్తుందని అర్థం.
ఈ వీడియోలో అతి ముఖ్యమైన సమాచారం మీ కోసం