Vijaya Lakshmi
Published on Mar 03 2026
Vijaya Mavuru
మహానటి, కలకంఠీ లాంటి నవలలు, సర్పయాగం, తిరుమల వైభవం, జై జగన్నాథ లాంటి పౌరాణిక లాంటి వ్యాసాలు. ఆంధ్రజ్యోతి, నవ్య, వనిత, వనితాజ్యోతి, చిత్ర, కోకిల లాంటి Magazine లలోను, అల్ ఇండియా రేడియో లోను Publish అయ్యాయి. Broad coast అయ్యాయి. నా వృత్తి, ప్రవృత్తి రెండూ కూడా రచనలు, Dubbing...
Want to know more about me and my work?సంస్కృతంలో 'సింహ' మరియు 'అచలం' అనే పదాల కలయికే సింహాచలం. అంటే 'సింహం యొక్క కొండ' అని అర్థం. సముద్ర మట్టానికి సుమారు 244 మీటర్ల ఎత్తున, తూర్పు కనుమలలోని సింహగిరి పర్వతంపై ఈ క్షేత్రం వెలసింది. ఇది 108 దివ్య వైష్ణవ క్షేత్రాలలో ఒకటిగా ప్రసిద్ధి చెందింది.
సింహాచల అప్పన్న విగ్రహం ఏడాదిలో 364 రోజులు చందనపు పూతతో కప్పబడి, ఒక శివలింగం ఆకారంలో కనిపిస్తుంది. కేవలం ఏడాదికి ఒక్కసారి, వైశాఖ శుద్ధ తదియ (అక్షయ తృతీయ) నాడు మాత్రమే ఈ చందనాన్ని తొలగిస్తారు. ఆ 12 గంటల సమయాన్ని ‘చందనోత్సవం’ లేదా ‘చందన యాత్ర’ అంటారు. ఆ సమయంలోనే భక్తులకు స్వామి వారి నిజరూప దర్శనం కలుగుతుంది.
సింహాచలంలో స్వామి వారు వరాహ మరియు నరసింహ రూపాల కలయికగా వెలవడానికి ప్రధాన కారణం భక్త ప్రహ్లాదుడు.
కృతయుగంలో హిరణ్యకశిపుడు తన కుమారుడైన ప్రహ్లాదుడిని చంపడానికి ఎన్నో ప్రయత్నాలు చేశాడు. అందులో భాగంగా, ప్రహ్లాదుడిని సముద్రంలో పడేసి, అతనిపై సింహగిరి పర్వతాన్ని వేయమని ఆజ్ఞాపించాడు. అప్పుడు శ్రీమహావిష్ణువు స్వయంగా వచ్చి ఆ పర్వతాన్ని పక్కకు నెట్టి ప్రహ్లాదుడిని కాపాడాడు.
హిరణ్యకశిపుడి వధ తర్వాత కూడా నరసింహస్వామి వారి ఉగ్రం చల్లారలేదు.
అప్పుడు ప్రహ్లాదుడు స్వామిని ప్రార్థించాడు.
ప్రహ్లాదుడు కోరిన కోరిక ఏమిటంటే —
“ఓ ప్రభూ! నా పినతండ్రి హిరణ్యాక్షుని నుండి భూమిని రక్షించిన వరాహ రూపం,
నా తండ్రి నుండి నన్ను కాపాడిన నరసింహ రూపం —
ఈ రెండు రూపాలు నాకు ఎంతో ప్రియమైనవి.
ఈ రెండు రూపాలను కలిపి ఒకే మూర్తిగా ఇక్కడే కొలువై ఉండాలి.”
భక్తుడి కోరిక మేరకు స్వామి వారు వరాహ ముఖం, నరసింహ శరీరం మరియు సింహపు తోకతో కూడిన ‘వరాహ నరసింహ’ రూపంలో అక్కడ స్వయంభువుగా వెలిశారు.శ్రీమహావిష్ణువు వరాహ + నరసింహ మిశ్రమ రూపంలో ఆవిర్భవించారు.
అందుకే ఇక్కడి స్వామిని వరాహ లక్ష్మీ నరసింహస్వామి అని పిలుస్తారు.
వరాహ నరసింహ రూపం అత్యంత శక్తివంతమైనది. ఆ రూపం నుండి వెలువడే ఉగ్రమైన వేడిని (Power/Heat) భూలోకవాసులు తట్టుకోవడం కష్టమని భావించిన దేవతలు మరియు ప్రహ్లాదుడు, స్వామి వారి దేహాన్ని నిరంతరం చందనంతో కప్పి ఉంచాలని నిర్ణయించారు. చందనం స్వామికి చల్లదనాన్ని ఇస్తుంది.
కాలక్రమేణా ఈ క్షేత్రం మరుగున పడిపోయింది. త్రేతాయుగంలో చంద్రవంశపు రాజైన పురూరవుడు తన భార్య ఊర్వశితో కలిసి విమానంలో వెళ్తుండగా, ఈ కొండపై విమానం ఆగిపోయింది. అక్కడ వెతకగా పుట్టలో ఉన్న స్వామి వారి విగ్రహం కనిపించింది. అకాశవాణి ఆదేశం మేరకు పురూరవుడు ఆలయాన్ని నిర్మించి, అక్షయ తృతీయ నాడు మాత్రమే నిజరూప దర్శనం కలిగేలా సంప్రదాయాన్ని మొదలుపెట్టాడు.
సింహాచల క్షేత్రం కేవలం ఒక ఆలయం మాత్రమే కాదు, అది భక్తుడికి మరియు భగవంతుడికి మధ్య ఉన్న అనురాగానికి ప్రతీక. భక్తుడి కోసం రెండు మహా అవతారాలు ఏకమైన అద్భుత క్షేత్రం ఇది. మీరు ఎప్పుడైనా సింహాచలం వెళ్లినప్పుడు, ఆ చందనపు పూత వెనుక దాగి ఉన్న ప్రహ్లాదుడి భక్తిని ఒక్కసారి స్మరించుకోండి.
అవును. కానీ ప్రహ్లాదుడి కోరిక మేరకు వరాహ + నరసింహ మిశ్రమ రూపంలో ఉన్నారు.
వైశాఖ శుద్ధ తదియ (అక్షయ తృతీయ) నాడు.
స్వామి వారి ఉగ్రతను శాంతింపజేయడానికి.
✔ వరాహ + నరసింహ అవతారాల కలయిక
✔ 108 దివ్య క్షేత్రాలలో ఒకటి
✔ ఏడాదికి ఒక్కసారి మాత్రమే నిజరూప దర్శనం
✔ ప్రహ్లాదుడి భక్తి చిహ్నం
సింహాచలం స్వామి వారి రూపం:
ప్రపంచంలో మరెక్కడా కనిపించని ఈ అపూర్వ రూపం సింహాచలం ప్రత్యేకత.
విశాఖపట్నం నగరానికి సమీపంలోని సింహగిరి కొండపై వెలసిన ఈ ఆలయం సముద్ర మట్టానికి సుమారు 244 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంది.
ఇవి కూడా చూడండి