సింహాచలం లక్ష్మీనరసింహస్వామి - చందనోత్సవంపై ఆసక్తికర కోణాలు - రహస్యాలు | Simhachalam Temple History in Telugu

సంవత్సరానికి 364 రోజులు చందనంలోనే ఉంటూ, కేవలం 12 గంటలు మాత్రమే నిజరూపంలో కనిపించే ఆ సింహాద్రి అప్పన్న కథ ఏంటో తెలుసా? అసలు ఆ ఉగ్ర నరసింహుడు, చల్లని చందనపు లింగంగా ఎందుకు మారాల్సి వచ్చింది? ప్రహ్లాదుడి భక్తి నుండి మొదలుకొని, పురూరవుడి అన్వేషణ వరకు, సింహాచలం ఆలయంలో విశిష్టమైన కప్పస్థంభం మొదలు చందనోత్సవం వరకు, సింహాచలం ఆలయ పశ్చిమ ముఖద్వారం నుంచి సంతానగోపాల యంత్రం వరకు సింహాచలం వెనుక దాగి ఉన్న అద్భుతమైన రహస్యాలను ఈ బ్లాగ్ లో తెలుసుకుందాం.

విశాఖపట్నం సమీపంలోని తూర్పు కనుమలలో, సింహగిరి కొండలపై కొలువై ఉన్నాడు శ్రీ వరాహ లక్ష్మీనరసింహస్వామి. భక్తులు ప్రేమగా "సింహాద్రి అప్పన్న" అని పిలుచుకునే ఈ క్షేత్రం, దక్షిణ భారతదేశంలోనే అత్యంత శక్తివంతమైన వైష్ణవ పుణ్యక్షేత్రాలలో ఒకటి.

సంవత్సరానికి 364 రోజులు చందనపు పూతతో లింగంలా కనిపిస్తూ, కేవలం 12 గంటలు మాత్రమే నిజరూపంలో దర్శనమిచ్చే ఈ స్వామి వారి విశేషాలు ప్రతి ఒక్కరూ తెలుసుకోవాలి.

ప్రహ్లాదుని భక్తి - ఆలయ పుట్టుక

విశాఖపట్నం దగ్గర, తూర్పు కనుమలలోని సింహగిరి కొండలపై కొలువై ఉన్నాడు శ్రీ వరాహ లక్ష్మీనరసింహస్వామి. మనందరం ప్రేమగా "సింహాద్రి అప్పన్న" అని పిలుచుకునే ఈ క్షేత్రం, దక్షిణ భారతదేశంలోనే అత్యంత శక్తివంతమైన వైష్ణవ పుణ్యక్షేత్రాలలో ఒకటిగా వెలుగొందుతోంది. ఇది కేవలం ఒక గుడి కాదు, వేల సంవత్సరాల చరిత్ర, పురాణాలు మరియు ఎన్నో అంతుచిక్కని రహస్యాలు దాగి ఉన్న ఒక అద్భుత ప్రదేశం. పదండి, ఈరోజు మనం ఆ ఆలయ పురాణ గాథలలోకి ప్రయాణిద్దాం, నిర్మాణ రహస్యాలను ఛేదిద్దాం, ఆ స్వామి వారి చందనపు పూత వెనుక ఉన్న అసలు నిజాన్ని తెలుసుకుందాం.

సింహాచలం కథ కృతయుగంలోనే మొదలవుతుంది. రాక్షస రాజైన హిరణ్యకశిపుడు, బ్రహ్మ దేవుడి దగ్గర ఒక విచిత్రమైన వరం సంపాదించాడు. ఇంట్లో గానీ, బయట గానీ... పగలు గానీ, రాత్రి గానీ... మనుషుల వల్ల గానీ, మృగాల వల్ల గానీ... ఏ ఆయుధంతోనూ తనకు చావు రాకూడదని వరం పొందాడు. ఆ వర గర్వంతో, ముల్లోకాలను గడగడలాడిస్తూ, తననే దేవుడిగా పూజించాలని అందరినీ ఆజ్ఞాపించాడు. కానీ విధి ఎంత విచిత్రమైనదంటే, ఆ రాక్షసుడి ఇంట్లోనే మహా విష్ణు భక్తుడు పుట్టాడు. అతడే ప్రహ్లాదుడు.

తండ్రి ఎన్ని రకాలుగా బెదిరించినా, ఎంత కఠినంగా శిక్షించినా ప్రహ్లాదుడు 'ఓం నమో నారాయణాయ' అనే మంత్రాన్ని మాత్రం వదల్లేదు. ఏనుగులతో తొక్కించినా, మంటల్లో వేయించినా, కొండపై నుండి తోసేసినా... ప్రతీసారి ఆ శ్రీహరే తన భక్తుడిని కాపాడుతూ వచ్చాడు. చివరికి సహనం నశించిన హిరణ్యకశిపుడు, "అంతటా ఉండే నీ విష్ణువు... ఈ స్తంభంలో ఉన్నాడా?" అని అరుస్తూ, తన గదతో సభలోని ఒక స్తంభాన్ని బలంగా కొట్టాడు.

అంతే! ఆ స్తంభం బద్దలై, బ్రహ్మాండం దద్దరిల్లేలా ఒక భయంకరమైన గర్జన వినిపించింది. ఆ గర్జనతో పాటు ఒక అద్భుతమైన రూపం బయటకొచ్చింది. అది మనిషి కాదు, మృగమూ కాదు. సింహం తల, మనిషి శరీరం, వాడి గోళ్ళతో ఉగ్ర రూపంలో ఉన్న నరసింహావతారం అది. ఆ రూపంలో ఉన్న మహావిష్ణువు, హిరణ్యకశిపుడిని తన తొడలపై పడుకోబెట్టి, సాయం సంధ్యా సమయంలో, గుమ్మం మీద తన వాడి గోళ్ళతో అతని గుండెను చీల్చి సంహరించాడు. ఇలా, బ్రహ్మ వరం ఎక్కడా చెల్లకుండా ఆ రాక్షసుడి కథను ముగించాడు.

అయితే, హిరణ్యకశిపుడిని చంపిన తర్వాత కూడా స్వామి వారి ఉగ్రరూపం చల్లారలేదు. దేవతలు, మహర్షులు ఎంత వేడుకున్నా ఫలితం లేకపోయింది. చివరికి, అందరూ ఆ స్వామి ప్రియ భక్తుడైన ప్రహ్లాదుడినే శరణు వేడారు. ప్రహ్లాదుడు స్వామి పాదాలపై పడి ప్రార్థించడంతో, ఆ భక్తికి ఉగ్ర నరసింహుడు శాంతించాడు. తన భక్తుడిని అనుగ్రహించి, అతని కోరిక మేరకు ఈ సింహగిరి పైనే వెలిశాడు. ప్రహ్లాదుడే ఇక్కడ మొట్టమొదటి ఆలయాన్ని నిర్మించి, పూజలు చేశాడని స్థల పురాణం చెబుతోంది. అలా ఈ పవిత్ర క్షేత్రానికి పునాది పడింది.

పురూరవుడి అన్వేషణ - చందనం వెనుక రహస్యం

యుగాలు గడిచిపోయాయి. కాలం గడిచేకొద్దీ, ప్రహ్లాదుడు కట్టించిన ఆ ఆలయం నెమ్మదిగా భూమిలో కలిసిపోయింది. ఆ ప్రాంతమంతా దట్టమైన అడవిలా మారిపోయింది. ఆ సమయంలో, చంద్రవంశ రాజు పురూరవుడు, తన భార్య ఊర్వశితో కలిసి పుష్పక విమానంలో ఆకాశంలో వెళ్తున్నాడు.

సింహగిరి కొండల పైకి రాగానే, వారి విమానం అకస్మాత్తుగా ఆగిపోయింది. కింద ఉన్న ప్రదేశం నుండి వస్తున్న ఏదో ఒక అద్భుతమైన దైవిక శక్తికి ఆ విమానం ముందుకు కదలలేకపోయింది. ఆశ్చర్యపోయిన పురూరవుడు, ఏమైందో తెలుసుకోవడానికి కిందకు దిగాడు. అప్పుడు ఊర్వశి, ఈ ప్రాంతంలో ఏదో గొప్ప దైవశక్తి ఉందని, బహుశా శ్రీమన్నారాయణుడే ఇక్కడ కొలువై ఉండవచ్చని చెప్పింది.

రాజు వెంటనే తన సైన్యంతో ఆ ప్రాంతంలో వెతకడం మొదలుపెట్టాడు. మూడు రోజుల పాటు వెతికిన తర్వాత, వారికి ఒక పుట్ట కనిపించింది. ఆ పుట్ట నుండి వస్తున్న వెలుగును గమనించి, దాన్ని తవ్వగా లోపల నుండి శ్రీ వరాహ లక్ష్మీనరసింహస్వామి విగ్రహం బయటపడింది. ఆ అద్భుతమైన రూపాన్ని చూసి పులకించిపోయిన పురూరవుడు, అక్కడే ఆలయాన్ని మళ్ళీ కట్టాలని నిర్ణయించుకున్నాడు.

అప్పుడే ఒక ఆకాశవాణి వినిపించింది: "రాజా! ఈ స్వామి ఉగ్ర స్వరూపుడు. ఆయన శరీరం నుండి వచ్చే వేడిని ఈ భూమి తట్టుకోలేదు. కాబట్టి, ఈ విగ్రహాన్ని ఎప్పుడూ చల్లని గంధంతో కప్పి ఉంచు. సంవత్సరానికి ఒక్కసారి, వైశాఖ శుద్ధ తదియ (అక్షయ తృతీయ) నాడు మాత్రమే ఆ చందనాన్ని తీసి, 12 గంటల పాటు భక్తులకు నిజరూప దర్శనం కలిగించు. ఆ తర్వాత మళ్లీ గంధపు పూత వెయ్యి," అని ఆదేశించింది.

ఆ ఆకాశవాణి చెప్పినట్లే, పురూరవుడు స్వామి విగ్రహానికి చందనంతో పూత వేయించి, ఆలయాన్ని పునరుద్ధరించాడు. అప్పటి నుండి నేటి వరకు అదే సంప్రదాయం కొనసాగుతోంది. అందుకే, సంవత్సరంలో 364 రోజులు చందనపు లింగం రూపంలో కనిపించే అప్పన్న, కేవలం అక్షయ తృతీయ నాడు మాత్రమే తన నిజరూపాన్ని చూపిస్తాడు..

సింహాచలం ఆలయ అద్భుతాలు

ఈ క్షేత్రంలో సైన్స్ మరియు ఆధ్యాత్మికత మేళవించిన కొన్ని అద్భుతాలు ఉన్నాయి:

వరాహ-నరసింహ కలయిక

సాధారణంగా విష్ణుమూర్తి అవతారాలను మనం వేర్వేరుగానే పూజిస్తాం. కానీ సింహాచలంలో మాత్రం, విష్ణుమూర్తి రెండు శక్తివంతమైన అవతారాలు - వరాహ అవతారం, నరసింహ అవతారం - రెండూ ఒకే విగ్రహంలో కనిపిస్తాయి. స్వామి వారి నిజరూపానికి వరాహం (పంది) ముఖం, మనిషి శరీరం, సింహం తోక ఉంటాయి. ఇలాంటి విగ్రహం ప్రపంచంలో మరెక్కడా లేదు. హిరణ్యాక్షుడిని చంపిన వరాహమూర్తి, హిరణ్యకశిపుడిని చంపిన నరసింహమూర్తి... ఇద్దరి శక్తులు ఒకే రూపంలో కొలువై ఉండటం సింహాద్రి అప్పన్న ప్రత్యేకత.

పశ్చిమ ముఖ ద్వారం

దాదాపు అన్ని హిందూ దేవాలయాలు తూర్పు ముఖంగానే ఉంటాయి. సూర్యుడు ఉదయించే తూర్పు దిక్కు ఐశ్వర్యాన్ని ఇస్తుందని మన నమ్మకం. కానీ సింహాచలం ఆలయ ప్రధాన ద్వారం పశ్చిమానికి ఉంటుంది. దీని వెనుక ఒక బలమైన కారణం ఉంది. పశ్చిమ ముఖ ద్వారం 'విజయాన్ని' సూచిస్తుందని శాస్త్రం చెబుతోంది. హిరణ్యకశిపుడిపై నరసింహస్వామి గెలిచిన దానికి గుర్తుగా ఈ ఆలయాన్ని పశ్చిమ ముఖంగా కట్టారని పండితులు చెబుతారు.

శక్తివంతమైన కప్ప స్తంభం

గర్భగుడికి ఎదురుగా ఉన్న మండపంలో 'కప్ప స్తంభం' అనే ఒక ప్రత్యేకమైన స్తంభం ఉంది. పూర్వం రాజులు, భక్తులు తమ మొక్కుబడులు, పన్నులు (కప్పం) ఈ స్తంభం దగ్గరే చెల్లించేవారట. అందుకే దీనికి ఆ పేరు వచ్చింది. ఈ స్తంభం చాలా శక్తివంతమైనదని భక్తులు నమ్ముతారు. ముఖ్యంగా, పిల్లలు లేని దంపతులు ఈ స్తంభాన్ని మనస్ఫూర్తిగా కౌగిలించుకుంటే, వారికి సంతాన భాగ్యం కలుగుతుందని ప్రగాఢ విశ్వాసం. ఈ స్తంభం కింద 'సంతాన గోపాల యంత్రం' ఉందని, అందుకే దీనికి అంత శక్తి వచ్చిందని చెబుతారు. ఏ కోరికతో ఈ స్తంభాన్ని ఆలింగనం చేసుకున్నా, ఆ సింహాద్రి అప్పన్న తీరుస్తాడని భక్తుల నమ్మకం.

చందనోత్సవం - అక్షయ తృతీయ

సింహాచలంలో జరిగే పండుగలలో అన్నింటికన్నా ముఖ్యమైనది చందనోత్సవం. దీనినే చందన యాత్ర అని కూడా అంటారు. ప్రతి ఏటా అక్షయ తృతీయ నాడు ఈ ఉత్సవం కనీవినీ ఎరుగని రీతిలో జరుగుతుంది. ఆ రోజు తెల్లవారుజామున, ఏడాదిగా స్వామివారిపై ఉన్న చందనాన్ని వేద మంత్రాల మధ్య తొలగిస్తారు. ఆ 12 గంటల పాటు స్వామి తన నిజరూపంలో దర్శనమిస్తారు. ఈ అపురూపమైన దృశ్యాన్ని చూడటానికి దేశం నలుమూలల నుండి లక్షలాది భక్తులు తరలివస్తారు. ఆ ఒక్కరోజు దర్శనం చేసుకుంటే సకల పాపాలు పోయి, పుణ్యం లభిస్తుందని భక్తులు నమ్ముతారు. ఆ రోజు సాయంత్రం మళ్ళీ కొత్త చందనంతో స్వామికి పూత వేస్తారు.

ఇది కాకుండా, స్వామివారి కళ్యాణం, గిరి ప్రదక్షిణ, తెప్పోత్సవం వంటివి కూడా ఘనంగా జరుగుతాయి. సింహగిరి కొండలపై గంగధార, ఆకాశధార వంటి పవిత్రమైన జలధారలు కూడా ఉన్నాయి. గర్భగుడిలో మూలవిరాట్టు చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేసే అవకాశం ఉండటం ఇక్కడి మరో ప్రత్యేకత.

ముగింపు

సింహాద్రి అప్పన్న భక్తుల పాలిట కల్పవృక్షం. ఆ రూపం, ఆలయ నిర్మాణం, సంప్రదాయాలు అన్నీ అద్భుతమే. అక్షయ తృతీయ నాడు ఆ స్వామిని దర్శించుకోవడం పూర్వజన్మ సుకృతంగా భక్తులు భావిస్తారు. ఓం నమో నారాయణాయ!

తరచుగా అడిగే ప్రశ్నలు (FAQ)

1. సింహాచలం స్వామి నిజరూప దర్శనం ఎప్పుడు లభిస్తుంది?

ప్రతి ఏటా వైశాఖ శుద్ధ తదియ (అక్షయ తృతీయ) నాడు మాత్రమే స్వామి వారి నిజరూప దర్శనం లభిస్తుంది.

2. స్వామి విగ్రహాన్ని ఎప్పుడూ చందనంతో ఎందుకు కప్పి ఉంచుతారు?

నరసింహ స్వామి ఉగ్ర స్వరూపం కావడం వల్ల, ఆ వేడిని తగ్గించడానికి మరియు లోక కల్యాణం కోసం స్వామి వారిని చల్లని గంధపు పూతతో కప్పి ఉంచుతారు.

3. కప్ప స్తంభం ప్రత్యేకత ఏమిటి?

కప్ప స్తంభాన్ని భక్తులు తమ కోరికలు తీరాలని కౌగిలించుకుంటారు. ముఖ్యంగా సంతానం లేని వారు దీనిని ఆలింగనం చేసుకుంటే ఫలితం ఉంటుందని నమ్ముతారు.

4. సింహాచలం ఆలయం ఎక్కడ ఉంది?

ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని విశాఖపట్నం నగరానికి సుమారు 11 కిలోమీటర్ల దూరంలో సింహగిరి కొండలపై ఈ ఆలయం ఉంది.

5. ఇక్కడ ఏయే దేవుళ్ళ అవతారాలు ఉన్నాయి?

ఇక్కడ శ్రీమహావిష్ణువు యొక్క వరాహ మరియు నరసింహ అవతారాలు కలిసిన ఏకైక విగ్రహం ఉంది.